Geriye Dönük Fonzi...

2009-2010 yılları olduğunu hatırlıyorum; enerji alanında faaliyet gösteren bir kamu iktisadi teşebbüsünün nakit akışında ciddi zorluk yaşandığı, sık sık kredi arayışına girildiği piyasada konuşuluyordu. Dönemin koşullarında, kısa vadeli finansmanın, blok halinde uzun vadeye yayılmasının tartışıldığını hatırlıyorum.

O dönem bilançoya bakıldığında bu dönüşümün zor göründüğünü düşünenler vardı. Benim kişisel kanaatim ise farklıydı: Bir kamu iştirakine kredi açılmasının, bankanın kendi riskine kıyasla daha düşük riskli olabileceğini düşünüyordum, sonuçta Devlete kredi verilecekti.

Aynı ortamda bulunduğum tepe yönetimi, geçmişte yaşadığı bir örnek nedeniyle faiz ve Hazine kefaleti gibi koşullara sonradan geriye dönük itirazlarla karşılaşılabileceğinden endişe ettiğini ifade ettiğini hatırlıyorum. Bu, benim hafızamda kalan haliyle, onun geçmiş deneyimine dayalı kişisel bir risk değerlendirmesiydi.

Sonuçta ilgili kuruluşun ciddi bir finansman sıkıntısı yaşadığı, enerji arzının sürekliliği açısından konunun Hazine ve kamu bankaları nezdinde ele alındığı kamuoyuna yansıdı. Geriye dönüp baktığımda, banka olarak daha proaktif davranılabilirdi diye düşünüyordum...

Bugünkü fon krizine gelirsek;

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun (RG: 27.10.2026, Sayı: 33413, Kabul: 22.10.2026) ile SPK'nın 17.09.2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve yayım tarihi itibarıyla tasfiyesi tamamlanmamış fonlara özel bir rejim getirildiğini görüyorum (m.1). Kanun 17.09.2026'dan geçerli olmak üzere yürürlüğe girdiği için, kanaatimce geriye dönük sonuç doğuran bir düzenleme söz konusu.

Birinci olarak, Kanun'un 3. maddesinde fon pay sahipliğinin SPK gözetiminde görevli kuruluşlar ve MKK kayıtlarının mutabakatıyla belirleneceği, TEFAS'a iletilmiş ancak temerrüt / fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmemiş talimatlar için özel bir değerlendirme yapılacağı düzenleniyor. Sermaye piyasalarında önemli bir ilke olan takas kesinliği ve verilmiş satış talimatlarının akıbeti açısından bunun soru işaretleri yarattığını düşünüyorum. Bu konunun yargı denetiminde netleşmesi gerektiğini düşünüyorum.

İkinci olarak, Kanun'un 4/2 maddesinde net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olanlara bu tutara kadar, 1 milyon TL ve üzerinde olanlara en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabileceği, ödemelerin nihai tasfiye alacağından mahsup edileceği düzenleniyor. Eğer satış talimatı verenler dahil tüm hak sahiplerinin oransal olarak tasfiyeye katılması gerekiyorsa, bu eşik uygulamasının 1 milyon TL üzeri bakiyesi olanlar aleyhine sonuç doğurabileceği kanaatindeyim. Bu durumun mülkiyet ve eşitlik ilkeleri açısından Anayasa Mahkemesi ve idari yargı denetiminde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Kanaatimce kural setinin sonradan değiştirilmesi, piyasanın en önemli sermayesi olan güveni zedeliyor.

Para kazanılır, yerine konabilir, zarar bir şekilde tazmin edilebilir diye düşünüyorum. Ancak itibar ve güven kaybedildiğinde telafisinin çok uzun yıllar aldığı kanaatindeyim.

Basına yansıyan bilgilere göre, 8-9 yıllık geçmişi olan global bir kripto varlık platformu, uğradığı büyük ölçekli bir siber saldırıdan kısa süre sonra zararın önemli bir kısmını kendi kaynaklarından karşılayacağını açıklamıştı. Bu örneği, uzun vadeli ekosisteme ve güvene yatırım yapılması açısından dikkat çekici buluyorum.

Bizdeki mevcut tabloda zararın bir siber saldırıdan değil, idari kararlar ve tasfiye sürecindeki tercihlerden kaynaklandığı yönünde ciddi iddialar bulunuyor. Bu iddiaların şeffaf şekilde incelenmesi ve kamu sorumluluğunun ilk günden itibaren açıkça üstlenilmesi gerektiğine inanıyorum.

Devletin bu güven kaybını durdurmak için fon krizinde sorumluluğu açıkça ele almasının önemli olduğunu düşünüyorum.